الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
451
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
خطبهء ششم و من كلام له عليه السّلام لمّا اشير عليه بالّا يتبع طلحة و الزبير و لا يرصد لهما القتال و فيه يبين عن صفته بأنه عليه السّلام لا يخدع اين خطبه در زمانى از امام ( ع ) صادر شد كه بعضى به آن حضرت پيشنهاد كردند طلحه و زبير را دنبال نكند « 1 » و آمادهء نبرد با آنان نشود ، در اين سخن ، امام اين ويژگى خود را كه هرگز فريب نمىخورد و غافلگير نمىشود بيان مىدارد . خطبه در يك نگاه هنگامى كه « طلحه » و « زبير » پيمانشكنى كردند و با « عايشه » به « بصره » آمدند و آنجا را در زير سلطهء خود قرار دادند ، بعضى معتقد بودند كه امام با آنها درگير نشود ، آنها را به حال خود رها سازد و پايههاى خلافت را محكم كند ، چيزى نمىگذرد كه آنان تسليم مىشوند . امام در آغاز اين كلام با صراحت مىگويد كه اين يك اشتباه بزرگ است و من
--> ( 1 ) در اين كه چه كسى چنين پيشنهادى را كرد در ميان مفسّران گفتگوست . مرحوم « شيخ مفيد » در كتاب « الجمل » اين پيشنهاد را به « اسامة بن زيد » نسبت مىدهد كه در حالى كه بعضى از مورّخان و شارحان غير شيعه آن را به امام حسن ( ع ) نسبت دادهاند ولى روشن است كه اين روايت با آن روابطى كه ميان امام مجتبى ( ع ) و پدرش و مجموعهء خاندان وجود داشته تناسبى ندارد . اين احتمال نيز وجود دارد كه پيشنهاد را نه يك نفر بلكه گروهى از عافيتطلبان ناآگاه و بىخبر داده باشند .